Erdoğan: Darphane-i Amire Külliyesi dünyaya örnek teşkil edecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşması şu şekilde:

''İlim, kültür, sanat ve siyaset camiamızın değerli mensupları, sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum.

Cihan devleti Osmanlı'nın asırlar boyunca cihana yön verdiği Topkapı Sarayı'nda sizlerle beraber olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Külliyemizde restorasyonu tamamlanan, müze olarak hizmet verecek yapıların açılışında sizlerle bir aradayız.

Sözlerimin başında, Topkapı Sarayı'nın seçkin koleksiyonlarının bir araya getirildiği bu müzelerin İstanbul'umuz, ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Son derece titiz ve başarılı bir restorasyona imza atarak buraları ihya eden, bu eserleri yeniden milletimizle buluşturan Saraylar Başkanlığımızı yürekten tebrik ediyorum. Yedi yıl süren bu kapsamlı projede görev alan tüm kardeşlerime, projeye destek veren, katkı veren herkese ayrı ayrı teşekkürlerimi iletiyorum. İstanbul'daki vatandaşlarımız başta olmak üzere yurt içinden ve yurt dışından herkesi bu atmosferi solumaya ve eserleri yerinde görmeye özellikle davet ediyorum.

Kıymetli misafirler, Türk milleti olarak tarihiyle, kültürüyle, mimarisiyle, sanat derinliğiyle bizden dünyada eşine rastlanır bir mirasa sahibiz. Öyle bir medeniyet meydana gelmemiş, tesadüfen oluşmamıştır. Bu birikimin vücuda gelmesi, buradaki eserlerin adeta dile gelmesi, hem asırlara hem de kıtalara kök salan ulvi bir mefkurenin neticesidir. Bu hazinenin her bir parçası ayrı bir irfanın, yüksek bir sezginin, müstakil bir estetik anlayışının, ilimle irfanın iç içe geçtiği muhteşem bir kavrayışın yansımasıdır.

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ifadesiyle, onları bilmeden tamamlanamayız, niyetimizi kazanamayız. Bakınız, şu anda içinde bulunduğumuz Topkapı Sarayı bile her yönüyle başlı başına bir eserdir. Aynı şekilde, adım adım inşa ve ihya ettiğimiz gönül coğrafyamızın dört bir yanı, deyim yerindeyse açık hava müzesidir.

Özellikle vurgulamak isterim: Bu eserler elbette ki önemlidir. Değerli kültür mirasımızın hazinelerini sahip olduğumuz yüksek şuurla muhafaza edebilmek, daha da zenginleştirebilmek ve bizden sonraki nesillere tam anlamıyla aktarabilmek önemlidir.

Kıymetli dostlar, özellikle şunun için söylüyorum. Bakınız, en önemli kültür varlıklarımızdan biri olan Yıldız Sarayı bu ülkede bir zamanlar gazino ve kumarhane olarak işletildi. Aynı hürmetsizliklere ibadethanelerimizden tutun da farklı müesseselere kadar daha pek çok yerde şahit olundu. Elyazması nadide eserlerimiz burada kağıt niyetine yabancılara satıldı. Tarihi camilerimizin zahire ambarı olarak kullanıldığı, hatta maalesef kimi yerlerde ahıra çevrildiği günler yaşandı.

Milletimizi ruh kökünden koparmak amacıyla, rahmetli Mehmet Doğan hocamızın “vatlaşma ihaneti” dediği bir politikanın ürünü olarak, Batılılaşmayı sadece gardıropta arayan, tarihini ve kültürünü inkâr etmekte arayan, milli ve manevi değerlerine yabancılaşmakta arayan bir kimliksizleştirme siyasetine maruz bırakıldık. Özlemiyle hareket edenler, reddimiras yaparak milletin tarihi ve kültür kodlarıyla hesaplaşanlar olduğunu gayet iyi biliyoruz. 24 yıldır bu zihniyetin temsilcilerine fırsat vermedik. İnşallah bundan sonra da fırsat vermeyeceğiz.

Bugün açılışını yapacağımız yeni Darphane müzelerimiz, ecdada ve tarihe karşı taşıdığımız mesuliyetin, bu hassasiyetin nişanesidir.

Kıymetli konuklar, Darphane-i Amire Külliyesi'nde gerçekleştirdiğimiz restorasyonlarla 17 bin metrekarelik alana yayılan yedi yapıyı ve 46 salonu beş farklı müze olarak düzenledik. İleride Topkapı Sarayı'nın envanterinde bulunan toplam 10 bin 500 eser bugünden itibaren ziyaretçilerle buluşacak. Diğer bölümlerde sergilenen 7 bin 500 esere ilaveten Darphane müzelerinde gün ışığına çıkacak 10 bin 500 eserle Topkapı Sarayı, dünya müzeleri içerisinde önemli bir yer tutacaktır.

Harita Müzesi'nde Osmanlı coğrafyasının uçlarına uzanan yaklaşık 200 harita yer alıyor. Binanın üst katında basılı kitap ve dergilerin bulunduğu kütüphanenin yanı sıra Yıldız albümleri başta olmak üzere 800 binden fazla yazılı ve görsel kaynak dijital ortamda bir araya getirildi. Milli Saraylar Araştırma Merkezi, araştırmacı ve akademisyenlere hizmet verecek.

Eserleri Müzesi'nde Ahmet Karahisari, Şeyh Hamdullah, Hafız Osman, Mehmet Tahir Efendi ve Sami Efendi gibi sanatımızın şahikalarından neşet eden muazzam bir koleksiyon bu müzenin temelini oluşturacak. Daha önce depoda muhafaza edilen 2 binden fazla hüsnühat eseri, 12 salonda ilk kez ziyaretçilerin istifadesine sunulacak.

Darphane ve Endüstri Araçları Müzesi'nde Darphane-i Amire'nin işlevini ve tarihini yansıtan üretim vasıtaları ile yaklaşık 500 parça endüstri aracı bulunacak.

Silah Müzesi'nde ise 7. yüzyıldan başlayıp 20. yüzyıla kadar uzanan dönemlere ait ok, kılıç, mızrak, kalkan ve 2 bin 500'den fazla askeri teçhizat bu binalarda yer alacak. Sultan Fatih'in kılıcı ve zırhlı gömleğinin yanı sıra diğer padişahlarımızın silahlarının da sergileneceği Osmanlı'da kurulan silah müzesi bu avluda bulunuyor. Hümayun Müzesi ile silah teknolojileri alanındaki tarihi sürekliliğe de anlamlı bir atıf yapılmış olacak.

Porselen Müzesi'nde ise Çin, Japonya, İran, İngiltere, Fransa ve Rusya'da imal edilen porselenlerle birlikte Yıldız Porselen Fabrikası'nda üretilen eserler yer alacak.

Muhterem kardeşlerim, müzelere ek olarak Topkapı Sarayı Yazma Eserler Kütüphanesi de yine bu külliye içerisinde yer alacak. Halihazırda Enderun avlusundaki Ağalar Camii'nde muhafaza edilen Topkapı Sarayı yazma ve matbu eserler koleksiyonunu buradaki güvenli binaya nakledeceğiz. Yakın zamanda tamamlanması planlanan bu binada Sultan Fatih'in şahsi kütüphanesi, Osmanlı kitap sanatının seçkin minyatürleri, Kur'an-ı Kerim koleksiyonu, el yazması ve matbu kitaplar bulunacak.

Külliyedeki iki binayı ise sanatçılarımıza ve sivil toplum kuruluşlarımıza ayırdık. Bu binalar, Darphane Sanat Galerileri olarak hizmet verecek. Bu iki binada geçici sergiler, konferanslar ve çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Böylelikle Topkapı Sarayı canlı, dinamik ve bereketli bir kültür sanat atmosferine kavuşmuş olacak. Şimdiden hayırlı uğurlu olsun diyorum.

Burada şunu da üzülerek ifade etmek istiyorum. Bu çalışmaları başlattığımızda malum zihniyetin aparatları yine her zaman olduğu gibi ibretlik iftiralarla bizleri hedef aldı. 'Kendisine ofis yapıyor, burayı kendi sarayı olarak kullanacak.' dediler. Peki, neticede ne oldu? Attıkları iftiraların altında bizzat kendileri kaldı. İddia diye ortaya savurdukları her şey yalan çıktı, asılsız çıktı. Darphane-i Amire Külliyesi, dünyaya örnek teşkil edecek bir müzeler bölgesi olarak şahane bir yapıya ve görünüme kavuştu. Bize yönelik saldırılara bu eserle cevap verilmiş oldu.

Değerli konuklar, sevgili kardeşlerim, güzel İstanbul'un kültürel mirasını korumak, yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak için büyük bir gayretle çalışıyoruz. Haydarpaşa ve Sirkeci garlarını; müzelerin, kütüphanelerin, tiyatro ve sergi salonlarının, açık ve kapalı etkinlik alanlarının bulunduğu, nefes alan kültür ve sanat merkezlerine dönüştürüyoruz.

İstanbul Arkeoloji Müzelerimizde Eski Şark Eserleri Müzesi ve Çinili Köşk'ün yenileme çalışmalarını tamamladık ve ziyarete açtık. Yine burada, Topkapı Sarayı'nda daha önce ziyarete kapalı olan pek çok eserin kapılarını vatandaşlarımıza açtık. Enderun avlusunda bulunan Fatih Köşkü, Seferli Koğuşu, Mukaddes Emanetler Dairesi ve Hazine Koğuşu ile Topkapı Sarayı'nda inşa edilen son yapı olan Mecidiye Köşkü'nü 2023'te ziyaretçilerle buluşturduk.

2025 yılında Topkapı Sarayı Sanat Müzesi'ni, Kadın Efendiler Taşlığı'nı ziyarete açtık. Mescidi ise ibadete açtık. Dolmabahçe Sarayı'ndaki müzeyi, Beykoz'daki Billur Müzesi'ni ve Çamlıca Camii Külliyesi'ndeki İslam Medeniyetleri Müzesi'ni milletimizle buluşturduk.

Fethin ve müminlerin sembolü olan Ayasofya'yı ise 86 yıllık hicranın ardından Cenabıallah'a sonsuz hamdolsun, yeniden cemaatiyle kucaklaştırdık.

Şimdi çok önemli bir adım atıyoruz. Osmanlı Devleti'nin en büyük eserlerinden Edirne Sarayı'nın ihyasını gerçekleştiriyoruz. Edirne Sarayı, Fatih Sultan Mehmet'in inşa ettiği, içinde İstanbul'un fethini planladığı, 300 yıl boyunca padişahların Topkapı Sarayı ile birlikte kullandığı bu muhteşem eseri tekrar ayağa kaldırıyoruz. Gelecek yıl tamamlandığında Edirne Sarayı, Türkiye'nin en görkemli tarihi eserlerinden biri olarak kültür mirasımıza kaydolacaktır.

Rabb'im yar ve yardımcımız olsun diyorum. Bu düşüncelerle, birazdan açılışını yapacağımız müzelerin ülkemiz ve İstanbul'umuz için hayırlı olmasını diliyorum. Emeği geçenleri tekrar tebrik ediyorum. Kalın sağlıcakla.''

HIBYA