IAC 2026'da Türkiye'nin uzay çalışmaları ele alındı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliğinde ve SAHA İstanbul’un eş ev sahipliğinde düzenlenen kongredeki panelin moderatörlüğünü TUA Başkanı Yusuf Kıraç üstlendi.

Panelde Türkiye’nin uzay çalışmaları, 2027 Ay Araştırma Programı, milli uydu projeleri, uzay limanı girişimi ve ticari insanlı uzay görevleri ele alındı.

Kıraç: 2027’de Ay’a gönderilecek araçla bilimsel araştırmalar yapılacak

Panelin açılışında konuşan TUA Başkanı Yusuf Kıraç, gökyüzünü anlama çalışmalarının farklı medeniyetlerin ortak bilimsel birikimiyle geliştiğini belirtti.

Türkiye’nin bu bilimsel mirası geleceğe taşımayı hedeflediğini ifade eden Kıraç, 2027 yılında Ay’a gönderilmesi planlanan uzay aracıyla Ay yüzeyine ulaşmanın yanı sıra güneş rüzgarı etkileşimleri, su oluşum mekanizmaları, manyetik alanlar ve termal yapının incelenmesinin amaçlandığını bildirdi.

Kıraç, “Bizim için uzay programı sadece teknik bir donanım geliştirmek değil; bilim üretmek, gençlerimize ufuk açmak ve insanlığın ortak geleceğine katkı sunmaktır.” dedi.

Ay aracında yüzde 80’in üzerinde yerlilik hedefi

TÜBİTAK UZAY Enstitüsü Müdürü Mehmet Nefes de Türkiye’nin Ay Misyonu kapsamında geliştirilen uzay aracının yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip olduğunu belirtti.

Nefes, TÜBİTAK UZAY tarafından milli imkanlarla geliştirilen TStarD-100 platformunu temel alan uzay aracının, üniversiteler, araştırma merkezleri ve yerli teknoloji girişimlerinin iş birliğiyle geliştirilen 6 farklı bilimsel faydalı yük taşıyacağını kaydetti.

İMECE ve TÜRKSAT 6A projeleriyle Türkiye’nin Dünya yörüngesinde deneyim kazandığını belirten Nefes, Ay Misyonu kapsamında elde edilecek derin uzay uçuş deneyiminin İMECE 4, İMECE 5 ve TÜRKSAT 7A gibi gelecek nesil uydu projelerine katkı sağlayacağını ifade etti.

ASELSAN’dan 198 uydulu proje

ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, şirketin Alçak Dünya Yörüngesi’nde (LEO) görev yapması planlanan ASTRALINK (GÖKBAĞI) uydu takım projesini başlattığını açıkladı.

Akyol, proje kapsamında LEO yörüngesinde birbirine entegre 198 uydunun görev yapmasının planlandığını, milli çipler ve özgün dalga şekilleriyle donatılacak ilk uydunun iki yıl içinde fırlatılmasının hedeflendiğini belirtti.

Sistemin sahadaki 1 milyondan fazla kullanıcı terminaliyle kesintisiz haberleşme sağlamasının planlandığını aktaran Akyol, projenin Türkiye ve dost ülkeler için uzay alanında bağımsız bir kabiliyet oluşturmasını hedeflediklerini söyledi.

Somali’deki uzay limanı gündemde

TUA Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu ise fırlatma endüstrisindeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Karabeyoğlu, son 10 yılda fırlatma maliyetlerinin gerilediğini ve yörüngeye taşınan faydalı yük miktarının arttığını belirterek, Türkiye’nin Somali’de inşasını sürdürdüğü uzay limanının stratejik önemine dikkati çekti.

Uzay limanının milli fırlatma araçlarının yanı sıra küresel uzay aktörlerinin kullanımına da açık olması planlandığını ifade eden Karabeyoğlu, bağımsız fırlatma kabiliyetinin önemini vurguladı.

Ticari uzay istasyonları ve özel sektörün rolü

Axiom Space Baş Astronotu ve Uluslararası Astronomi Federasyonu (IAF) Başkan Yardımcısı Michael Lopez-Alegria, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun (ISS) emekliliği sürecinde ticari uzay istasyonlarının devreye girmesinin beklendiğini belirtti.

Lopez-Alegria, Axiom Space’in ilk ticari modülünü 2028 yılında fırlatmayı hedeflediğini açıkladı. Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’nın da yer aldığı Ax-3 misyonuna değinen Lopez-Alegria, ticari ortaklıkların tecrübe, şeffaflık ve güven temelinde geliştiğini ifade etti.

Fergani Uzay Operasyon Direktörü Hasan Hüseyin Ertok da uzay ve uydu teknolojilerindeki dönüşüme ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, özel sektörün küresel değer zincirinde artan fırsatlara odaklandığını belirtti.

Panelin kapanışında konuşan Kıraç, uzay alanındaki gücün teknoloji ve misyonların yanı sıra sürdürülebilir sanayi altyapısı, nitelikli insan kaynağı ve uluslararası iş birliğiyle desteklenmesi gerektiğini kaydetti.

HIBYA